Laag grondwaterpeil bedreigt funderingen 1 miljoen woningen (Deltares)

Het merendeel van de eigenaren in gebieden met een laag grondwaterpeil moet rekening houden met een onverzekerd schadebedrag van tussen de 500 en 10.000 euro. Dit onderzoek verrichtte Deltares, in opdracht van het Verbond van Verzekeraars. Het Verbond pleit voor vervolgonderzoek naar preventiemaatregelen tegen de schade, de kosten daarvan en het inventariseren van andere belangen. Op basis van de uitkomsten moeten politieke keuzes worden gemaakt op het gebied van waterpeil, landinrichting en beschikbare budgetten.

Grondwaterstand

Voor de ondiepe funderingen die rusten op grondlagen bedraagt de totale schade tot 2050 in Nederland maximaal 39 miljard euro. Door toename van droogte bij klimaatverandering kan dit bedrag toenemen met maximaal 15 miljard euro. Verzekeraars dekken schade aan funderingen van een huis als gevolg van droogte niet, omdat het niet gaat om een ‘onzeker voorval’. De schade die is ontstaan door jarenlange lage grondwaterstand is immers geen onvoorziene gebeurtenis.

Afgelopen jaar zijn eerste stappen gezet om het risico op funderingsschade door paalrot en verschilzetting in Nederland in kaart te brengen, zie www.klimaatschadeschatter.nl. Deltares ontwikkelde een systematische methode voor risicoanalyse van paalrot en verschilzetting van panden op staal. Deze methodiek, samen met beschikbare data over bodemdaling, opbouw van de ondergrond, grondwaterstanden, gebouwgegevens en expertschattingen, vormt de basis van een nieuwe quickscan ‘risico op funderingsproblematiek‘.

‘We laten zien dat het echt een landelijk probleem is, niet alleen in de paar gemeenten waar al decennialang problemen bekend zijn’, zegt onderzoeker Sien Kok van Deltares, die met dit onderzoek een voorzichtig eerste beeld wil schetsen over de gevolgen van klimaatverandering voor funderingen.

Grondig onderzoek nodig

Door schaalvergroting zijn agrarische bedrijven en hun toeleveranciers in de loop der jaren steeds grotere en zwaardere landbouwmachines gaan gebruiken. De grondwaterstand wordt met opzet laag gehouden om te voorzien in droge en stevige grond die deze zware machines kan dragen. Daarnaast kan in stedelijke gebieden de bodem dalen vanwege het gewicht van de bebouwing. Ter voorkoming van lokale wateroverlast wordt het waterpeil laag gehouden. In veelal verouderde woonwijken gaat de reparatie van funderingen en woningschade tot enorme kosten leiden, bovenop de investeringen voor verduurzaming. Daarom moet er een heldere afweging komen tussen de kosten voor reparatie, het voorkomen van extra schade aan de woningen en een andere inrichting van de omgeving. Ook de samenhang met natuurbeleid, agrarische belangen, kansen in energietransitie en stedelijke vernieuwing zou aan bod moeten komen in de afweging. Het Verbond gaat daarom in gesprek met organisaties van belanghebbenden voor het opzetten van een grondig onderzoek dat de basis moet vormen voor een zuivere afweging van de verschillende belangen.

Paalrot en ondiepe funderingen

Tot de jaren ’70 is in Nederland op klei – en veengronden gebruik gemaakt van ondiepe (op staal) funderingen op staal en houten paalfunderingen. Deze funderingen zijn gevoelig voor beschadiging als gevolg van zetting en lage grondwaterstanden. Hoewel het om veelal trage processen gaat, kan er versneld schade ontstaan bij een plotselinge grondwaterverlaging of zetting door werkzaamheden. Ook een droger klimaat kan funderingsproblematiek door sterkere bodemdaling en lagere grondwaterstanden in gang zetten of versnellen.

The post Laag grondwaterpeil bedreigt funderingen 1 miljoen woningen appeared first on Deltares.

https://www.deltares.nl/nl/nieuws/laag-grondwaterpeil-bedreigt-funderingen-1-miljoen-woningen

Waterschap trekt 32 miljoen uit voor vervuilde Westdijk Bunschoten, sanering start eind oktober (RTV Utrecht)

BUNSCHOTEN-SPAKENBURG - Waterschap Vallei en Veluwe heeft vandaag ingestemd met de benodigde kredietaanvragen om de vervuilde Westdijk in Bunschoten af te graven en te herstellen. Daarmee kan de totale sanering van 32,3 miljoen euro - mits er geen bezwaar wordt ingediend - vanaf 21 oktober eindelijk van start gaan.

De Westdijk in Bunschoten bleek na verstevigingswerkzaamheden in 2016 al snel vervuild te zijn. Voor de versterking van de dijk werd destijds gekozen om gebruik te maken van thermisch gereinigde grond (TGG). Dat ging om 120.000 ton, ofwel 4000 vrachtwagens, die de dijk van grond voorzagen waarvan een jaar later bleek hoe verontreinigd die was. Toen werd na onderzoek in de aangrenzende sloten een sterke concentratie aan zouten aangetroffen.

[Kader:Het grootste deel van het geld wordt gesubsidieerd door het Rijk, vanuit het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Het waterschap moet in eerste instantie zelf 4,6 miljoen euro ophoesten, dat het probeert te verhalen op de aannemer die de grond destijds leverde.]

Gesteggel

In 2018 nam het waterschap zich dan ook voor de grond af te graven. Een jaar geleden bleek uit nieuw bodemonderzoek dat de grond zo sterk verontreinigd was met zware metalen en zouten dat het nooit gebruikt had mogen worden. Het gebruik van TGG staat sinds de problemen onder verscherpt toezicht.

Ondertussen steggelden de gemeente Bunschoten en het waterschap de afgelopen jaren over wie er verantwoordelijk was voor de vervuiling. Het conflict belandde zelfs bij de Raad van State, die het opleggen van een dwangsom à 750.000 euro door de gemeente aan het waterschap rechtmatig vond.



Stormseizoen

Die hoeft het waterschap niet te betalen als het de Westdijk voor 1 november 2021 afgraaft en herstelt. Nu de kredietaanvraag rond is, maakt het waterschap naar alle waarschijnlijkheid morgen de aannemer bekend die de klus moet klaren. Daartegen kan de komende drie weken bezwaar aangetekend worden.

Gebeurt dat niet, dan kunnen de saneringswerkzaamheden vanaf 21 oktober van start gaan. Toch is het dan maar de vraag of er snel vrachtwagens op de dijk staan, want vanaf november begint het stormseizoen en om daarin te werken moeten er vergunningen aangevraagd worden.

https://rtvu.nl/n/2098405/

Grondwaterpeil bedreigt fundering van 1 miljoen huizen (Zoetermeers Dagblad)

Het lage grondwaterpeil in grote delen van Nederland bedreigt de fundering van ongeveer een miljoen huizen en andere gebouwen. Dat kan in de komende dertig jaar voor een schade van in totaal 54 miljard euro zorgen, die pandbezitters zelf moeten betalen. Het Verbond van Verzekeraars waarschuwt voor een groot maatschappelijk probleem.

Door de toenemende droogte van de afgelopen jaren komt het grondwaterpeil steeds lager te staan. Daardoor droogt de bodem onder betonnen funderingen uit, met verzakkingen tot gevolg. Dat probleem doet zich voor in gebieden met een veenbodem, maar ook in de Kop van Overijssel, Friesland, rond Zevenaar en aan de oevers van de Maas, zo blijkt uit een onderzoek dat de verzekeraars door kennisinstituut Deltares hebben laten doen.

Ook zijn vooral in Noord- en Zuid-Holland nog veel woningen gefundeerd op houten palen. Als het grondwater wegzakt, komen die palen droog te staan. Dat veroorzaakt na verloop van tijd paalrot, wat eveneens voor verzakkingen zorgt. Een verzakking zorgt voor scheuren in muren en schade aan kozijnen en deuren.

Een huizenbezitter die in een gebied met een lage grondwaterstand woont, moet volgens Deltares rekening houden met een schadebedrag van tussen de 500 en 10.000 euro door verzakking. Maar de schade kan oplopen tot meer dan 100.000 euro. "Omdat deze schade ontstaat door een proces dat jarenlang duurt, is het niet verzekerd. Verzekeraars keren alleen uit bij schade door een plotselinge gebeurtenis zoals brand", aldus een woordvoerder van de verzekeraars.

In Nederland is het grondwaterpeil heel lang opzettelijk laag gehouden om landbouw mogelijk te maken en wateroverlast tegen te gaan. Waterschappen zijn bezig met ander beleid vanwege de klimaatverandering. Zij willen dat waterbeheer een hoofdrol gaat spelen bij de ruimtelijke inrichting van het land. Het Verbond van Verzekeraars pleit voor nader onderzoek naar grondwaterstanden en wil dat er politieke keuzes worden gemaakt.

https://zoetermeersdagblad.nl/landelijk/grondwaterpeil-bedreigt-fundering-van-1-miljoen-huizen