Advies

Hoogwater.info is een initiatief van Ralf Mohnen van Nederland 2.0. Ralf Mohnen heeft ervaring in het maken van calamiteitenplannen hoogwater en heeft onderzoek verricht naar de voorbereiding op overstromingen in Nederland en de Verenigde Staten.

Een onderdeel van de voorbereiding op overstromingen is het evacueren van grote groepen mensen. In de scriptie ‘Massa-evacuaties bij overstromingen in Nederland, Hoe goed is Nederland voorbereid?’ wordt onderzocht hoe goed Nederland op dit moment is voorbereid op massa-evacuaties bij overstromingen. Het begrip evacuaties wordt daarbij verbreed tot de vraag of mensen in staat zijn zichzelf in veiligheid te brengen.

Download de scriptie hier (in pdf)

MCDm-leergang 8
Dossier: Overstromingen
Publicatie: 13-1-2008

Samenvatting

Nederland is over de hele wereld bekend vanwege het succes waarmee het water heeft gekeerd en daardoor zelfs meters onder zeeniveau steden heeft kunnen bouwen. Na de watersnoodramp van 1953 in zuidwest Nederland en als reactie daarop de realisatie van de Deltawerken is het gevoel ontstaan dat Nederland niet meer kan overstromen. Een gevolg daarvan is dat de hulpverleningsdiensten geen rekening houden met een overstroming in hun voorbereiding op de rampenbestrijding en crisisbeheersing. Sinds de overstroming van New Orleans en omgeving in augustus 2005 en de steeds duidelijker wordende signalen dat de klimaatverandering een zeespiegelstijging zal veroorzaken van enkele meters, is bij meerdere partijen, onder anderen in politiek Den Haag, de vraag gerezen of Nederland wel goed voorbereid is mocht het dan toch gebeuren. Om ervoor te zorgen dat Nederland op korte termijn goed voorbereid is op overstromingen, heeft het kabinet in november 2006 de Taskforce Management Overstromingen (TMO) opgericht, die Nederland beter moet voorbereiden op overstromingen. Een onderdeel van de voorbereiding op overstromingen is het evacueren van grote groepen mensen. In deze scriptie wordt onderzocht hoe goed Nederland op dit moment is voorbereid op massa-evacuaties bij overstromingen. Het begrip evacuaties wordt daarbij verbreed tot de vraag of mensen in staat zijn zichzelf in veiligheid te brengen. Om te bepalen of Nederland hier op dit moment goed op voorbereid is, zijn variabelen uit de literatuur en de praktijk gehaald die de mate van voorbereiding en de kwaliteit van die voorbereiding beïnvloeden. Hoe wordt de doelgroep voorgelicht en gewaarschuwd over een mogelijke evacuatie bij een overstroming? Hoe worden bestuurders en hulpverleners gealarmeerd over een mogelijke evacuatie bij een overstroming? In hoeverre beschikt Nederland over evacuatieplannen voor overstromingen? Is de doelgroep zich bewust van de mogelijkheid dat hun woon-/werkgebied kan overstromen? Is bij de doelgroep bekend waar het veilig is om naar toe te vluchten en heeft zij de mogelijkheid om zich te verplaatsen naar veilig gebied? Als basis voor dit onderzoek is het model gebruikt dat Perry e.a. (1981) presenteren, opgesteld na overstromingen in de Verenigde Staten in de jaren zeventig. Dit is aangevuld met variabelen die uit andere literatuur en de praktijk naar voren komen. Conclusie is dat Nederland nog niet goed is voorbereid op een massa-evacuatie bij overstromingen, maar dat wel veel ingrediënten aanwezig zijn om ervoor te zorgen dat Nederland wel goed is voorbereid op een massa-evacuatie bij een overstroming. Het belangrijkste is de zelfredzaamheid van de bevolking te benutten door de doelgroep vooraf en tijdens een overstroming van de juiste informatie te voorzien. De oefeningen in het kader van de Taskforce Management Overstromingen van 3 tot en met 7 november 2008, zullen een eerste meetpunt opleveren hoe goed Nederland is voorbereid. Hopelijk kunnen de beheerders van waterstaatswerken, waar de Nederlandse bevolking een groot vertrouwen in heeft, ervoor zorgen dat het nooit noodzakelijk is deze onderzoeksvraag in werkelijkheid te toetsen. Maar als het dan toch gebeurt, laten we er dan voor gezorgd hebben dat het aantal verloren mensenlevens zo klein mogelijk is.